De schil telt zwaarder dan de installatie
Bij een verduurzaming gaat de aandacht meestal eerst naar de installatie. Een warmtepomp, zonnepanelen, vloerverwarming: zichtbare ingrepen met een concreet rendement. Toch bepaalt de schil van een woning hoeveel die installaties uiteindelijk waard zijn. Een warmtepomp in een slecht geisoleerd huis draait vaker en langer, en haalt nooit het lage aanvoertemperatuurniveau waarvoor hij bedoeld is. De volgorde die bouwfysisch het meeste oplevert is dus omgekeerd aan de volgorde waarin de meeste mensen beginnen: eerst dichten en isoleren, dan pas installeren.
Binnen die schil is het dak de plek waar de meeste warmte weglekt. Warme lucht stijgt, en bij een woning zonder dakisolatie verdwijnt daar al snel een kwart tot bijna een derde van de warmtevraag doorheen. Bij een plat dak speelt daar nog iets bij: de dakbedekking ligt vlak, vangt de volle zon en het volle vocht op, en heeft geen overstek of pannenlaag die de constructie beschermt. Een plat dak is daarmee tegelijk het zwaarst belaste en het meest onderschatte deel van een huis.
Het moment waarop isoleren bijna gratis is
Dakisolatie los aanbrengen kost geld. Dakisolatie aanbrengen op het moment dat de dakbedekking toch vervangen wordt, kost aanzienlijk minder, want het duurste deel van de klus is dan al betaald. De steiger staat er, de oude laag gaat er toch af, en de arbeid voor het plaatsen van isolatieplaten valt in het niet bij de arbeid voor het verwijderen en opnieuw opbouwen van het dakpakket.
Dat maakt het einde van de levensduur van een dakbedekking het natuurlijke moment om te verduurzamen. Bitumen gaat afhankelijk van kwaliteit en ligging ruwweg twintig tot dertig jaar mee. Wie in die periode zit en toch al scheurtjes, blaasvorming of plassen ziet staan, doet er verstandig aan vervanging en isolatie in een keer te laten uitvoeren in plaats van twee keer een dak op te gaan. Bij een gespecialiseerde dakdekker als Den Dekker Dakbedekking wordt daarom bij een renovatie van een plat dak standaard bekeken of de isolatiewaarde in dezelfde beurt omhoog kan.
Waar je op let bij de opbouw
De opbouw van een geisoleerd plat dak luistert nauwer dan hij eruitziet. De isolatieplaat moet aansluiten zonder koudebruggen bij dakranden en doorvoeren, de dampremmende laag hoort aan de warme zijde te zitten, en het afschot moet het water daadwerkelijk naar de afvoer brengen. Gaat daar iets mis, dan zit het vocht in het pakket in plaats van eronder, en dan verliest de isolatie een groot deel van haar werking zonder dat iemand het van buitenaf ziet.
Ook de materiaalkeuze doet ertoe. PIR heeft een hoge isolatiewaarde per centimeter en is daarom aantrekkelijk als de dakrand niet veel hoger mag worden. EPS is goedkoper en drukvaster, wat prettig is bij een dak dat belopen wordt of waar zonnepanelen op komen. Steenwol scoort beter op brand en geluid. Welke keuze het beste uitpakt hangt af van de constructie, de gewenste Rc-waarde en wat er verder nog op het dak moet komen; een overzicht van de mogelijkheden staat op dendekker-dakbedekking.nl.
Wat het oplevert
Een plat dak dat van een lage of ontbrekende isolatiewaarde naar de huidige eisen gaat, drukt de warmtevraag merkbaar en maakt de woning geschikt voor verwarmen op lage temperatuur. Daarnaast wordt het in de zomer koeler onder het dak en verdwijnt het verschil tussen de bovenverdieping en de rest van het huis. Minder bekend is het derde effect: doordat de temperatuurschommelingen in de constructie kleiner worden, gaat de dakbedekking zelf ook langer mee. Een geisoleerd dak bespaart dus niet alleen energie, het blijft ook langer heel.
Kort samengevat
Wie verduurzaamt, begint bij de schil, en binnen die schil bij het dak. Combineer de isolatie met het moment waarop de dakbedekking toch aan vervanging toe is, laat de opbouw uitvoeren door iemand die weet waar de koudebruggen en de dampremmende laag horen te zitten, en kies het isolatiemateriaal op basis van de constructie in plaats van op prijs alleen. Dan levert het dak twee keer op: minder warmtevraag nu, en een langere levensduur van de dakbedekking daarna.